Een gezond en duurzaam dieet voor ons en de planeet: bestaat het?

Als foodie en eco warrior zijn voeding en duurzaamheid twee van mijn passies. Tot mijn grote vreugde zag ik dan ook dat The Lancet
(een zeer bekend en gerenommeerd medisch tijdschrift) hierover een artikel publiceerde. Ik las dit stuk om te weten te komen hoe de vork in de steel zit en hoe wij als individu een rol van betekenis kunnen spelen. En dat kunnen we!

Eet je gezond

Jaarlijks sterven er miljoenen mensen aan een slecht voedingspatroon. Hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en obesitas zijn hier enkele voorbeelden van. In sommige gevallen spelen er uiteraard meerdere factoren een rol, maar met een gezond eetpatroon kan je al heel wat schade voorkomen. A

Plantaardig als basis

Iedereen weet dat groenten en fruit gezond zijn. Maar hoe zit het met de andere producten zoals zuivel, vlees, vis, noten, … ? Als we even kijken naar de voedingsdriehoek van het Vlaams Instituut Gezond Leven, zien we dat de focus ligt op plantaardige producten. Zuivel, vlees, vis en andere dierlijke en bewerkte producten eten we best niet te veel.

Maar is dit naast een gezond ook een duurzaam dieet? Wetenschappers zochten het uit. Het dieet dat goed is voor mens en planeet bestaat hoofdzakelijk uit plantaardige voeding. Hoera, laat die veggies maar komen! Hieronder een overzicht en infografiek:

  • minstens de helft bestaat uit groenten (300g/d) en fruit (200g/d)
  • minder rood vlees: max. 1 hamburger/week of 1 grote steak/maand
  • vis/gevogelte: enkele porties/week, max. 30g/d
  • eiwitten uit plantaardige bronnen: dagelijks noten (50g/d) en peulvruchten (75g/d)
  • voldoende volkoren graanproducten (232g/d)
  • minder zetmeelrijke groenten zoals aardappelen (max. 50g/d)
  • minder zuivel (max 250g/dag, dit komt overeen met 1 groot glas melk)
  • vermijd geraffineerde granen en toegevoegde suikers

Bovenstaande cijfers zijn gebaseerd op het referentiedieet van 2500kcal/dag, maar dit cijfer verschilt per individu. Het betekent trouwens niet dat iedereen over de hele wereld hetzelfde hoeft te eten. Het moet lokaal aangepast worden.

uit EOS wetenschap: ‘Gezond eten voor jezelf en de planeet doe je zo’

Blije planeet

We weten nu al hoe een gezond voedingspatroon eruit ziet. Maar om na te gaan of dit ook een duurzaam dieet is moeten we niet alleen kijken naar ‘wat’ we eten maar ook ‘hoe’ dit gebeurt. Met een toenemende groei van de bevolking, bedreigde planten- en diersoorten en een aarde die stilaan zijn limiet bereikt, moet er gezocht worden naar alternatieven.

Lokaal, gewoonweg geniaal

Het produceren van voedsel heeft een impact op ons milieu. Maar niet alles heeft een even groot aandeel. Zo zijn dierlijke producten meer milieubelastend dan plantaardige producten. Logisch, aangezien deze dieren eerst gevoed moeten worden met planten en graan en deze niet rechtstreeks gebruikt worden voor menselijke consumptie. Veevoeder gaat trouwens gepaard met enorme ontbossing van regenwoud. Bij een plantaardig dieet omzeil je dus bovenstaande stappen en vermijd je eveneens dierenleed.

Niet alleen het soort product, ook de productiemethode en plaats spelen een rol. Kies jij voor lokaal geteelde groenten van bij de boer om de hoek, dan is dit uiteraard een betere keuze dan spliterwten die geïmporteerd zijn uit Ethiopië. Voor de avocado-lovers, count me in, heb ik slecht nieuws. Deze groeien helaas niet in België en voor de productie van 1 stuk is 180 liter water nodig. Wel even in perspectief plaatsen: voor de productie van 1 hamburger heb je maar liefst 2400 liter water nodig!

Verandering, en wel nu!

We evolueren best naar een landbouwsysteem waarbij de opbrengst per akker toeneemt, zodat er met minder land meer geproduceerd kan worden. Het verschil tussen de capaciteit van een akker en wat de boeren daadwerkelijk oogsten, moet dalen met 75%. Voedselverspilling is dus een enorm belangrijk aandachtspunt!

En dit alles met respect voor de biodiversiteit. Vandaag las ik dat het aantal insecten de afgelopen 30 jaar drastisch gedaald is. Dramatisch als je weet dat insecten essentieel zijn (bijen zorgen bv. voor de bestuiving van planten waardoor gewassen geteeld kunnen worden). Tijd voor verandering dus!

Wat kan je zelf doen?

Als individu heb je misschien weinig invloed op het productieproces, toch kan je wel degelijk een steentje bijdragen. Ik denk hierbij aan het volgende:

  • Koop vooral lokaal en seizoensgebonden
  • Focus op plantaardige voeding
  • Vermijd voedselverspilling: koop niet te veel ineens en wees creatief met restjes
  • Let op de verpakking: verkies bij voorkeur producten zonder verpakking of kies indien mogelijk voor papier in plaats van plastic

Het bereiken van de Duurzame Ontwikkelingsdoelen (SDG’s) tegen 2030 is nog steeds haalbaar maar we moeten nu actie ondernemen! Duurzame veranderingen op systeem- en individueel niveau zijn hierbij essentieel.

Bronnen:

  • http://www.gezondleven.be
  • EOS wetenschap: ‘Gezond eten voor jezelf en de planeet doe je zo’ – D. De Cleene
  • The Lancet – ‘Food in the Anthropocene: the EAT–Lancet Commission on healthy diets from sustainable food systems’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s